Chọn giống dê hướng sữa
Chọn Dê cái có đặc điểm: Đầu rộng, hơi dài, cơ chắc khỏe, vẻ mặt linh động. Hàm dài khỏe. Cổ dài, mềm mại, nhọn về phía đầu. Lưng thẳng, sườn cong và xiên về phía sau. Chân trước thẳng, cân đối. Hông rộng, hơi nghiêng đảm bảo cho Dê Cái có bầu vú gắn chặt vào phần bụng. Những mạch máu lớn nổi rõ ở phía sau. Khớp mắt cá thẳng tránh cho dê khi đi không làm ảnh hưởng tới các mạch máu trên bầu vú.
Những núm vú to dài 4 – 6 cm treo vững vàng trên bầu vú, bầu gắn chắc vào phần bụng, gọn về phía trước, thấy rõ các tĩnh mạch ở phía trước bầu vú, gân sữa (tĩnh mạch) chạy từ bầu vú lên tới nách chân trước, gân sữa càng gấp khúc dê càng nhiều sữa. Ngoài những đặc điểm trên, cần chọn những dê cái đẻ dễ dàng, ăn tốt và dễ vắt sữa.
* Các giống Dê cho sữa đang được nuôi ở Việt Nam:
1. Dê Saanen – Giống Dê Sữa Sản Lượng Cao
Nguồn gốc: Thụy Sĩ
Đặc điểm:
✔ Thân hình lớn, lông trắng, hiền lành
✔ Năng suất sữa đạt 2 – 4 lít/ngày
✔ Sữa dê Saanen ít béo, giàu dinh dưỡng
✔ Thích hợp với mô hình chăn nuôi tập trung
👉 Phù hợp với: Chăn nuôi lấy sữa quy mô lớn, hiệu quả kinh tế cao.
2. Dê Alpine – Giống Dê Cao Sản Nhập Khẩu
Nguồn gốc: Pháp
Đặc điểm:
✔ Thân hình cao, lông có màu sắc đa dạng
✔ Sản lượng sữa cao, trung bình 3 – 5 lít/ngày
✔ Sữa có hương vị thơm ngon, giàu protein
✔ Dễ thích nghi với nhiều vùng khí hậu
👉 Phù hợp với: Trang trại nuôi dê sữa kết hợp sản xuất chế phẩm từ sữa.
3. Dê Bách Thảo – Giống Dê Lai Cho Năng Suất Cao
Nguồn gốc: Việt Nam (lai giữa dê địa phương và dê nhập ngoại)
Đặc điểm:
✔ Thân hình lớn, lông màu nâu hoặc đen, có thể có khoang trắng
✔ Tốc độ tăng trưởng nhanh, dễ thích nghi
✔ Năng suất sữa đạt 1,5 – 2 lít/ngày
✔ Chất lượng thịt thơm ngon, tỷ lệ nạc cao
👉 Phù hợp với: Chăn nuôi lấy sữa hoặc kết hợp thịt và sữa.
Cho ăn
Trong thời kỳ cạn sữa, cần đảm bảo tiêu chuẩn ăn cho thai phát triển tốt làm cơ sở để giai đoạn sau đạt năng suất sữa cao. Trong thời kỳ cho sữa, tiêu chuẩn cho ăn thay đổi tùy theo năng suất và phẩm chất sữa. Nếu tỷ lệ mỡ sữa là 4 – 4,5%, năng suất 1 kg/ngày thì Dê Sữa cần thêm 0,4 đơn vị thức ăn và 50 g protein dễ tiêu.
Đối với Dê cái non, mới giao phối lần đầu, chưa thành thục tăng thêm 10% đơn vị thức ăn và lượng protein dễ tiêu. Đối với Dê cái mới đẻ tăng thêm 15 g protein dễ tiêu. Đối với dê cái sức yếu, mỗi ngày thêm 0,15 kg thức ăn và 20 g protein dễ tiêu. Đối với dê đang cho sữa, mỗi ngày thêm 0,2 – 0,3 kg thức ăn và 25 – 30 g protein dễ tiêu. Ngoài thức ăn thô xanh phong phú chất lượng tốt, cần bổ sung thêm thức ăn giàu đạm, muối, khoáng, sinh tố… vào khẩu phần thức ăn hằng ngày cho Dê. Nếu đã cho ăn thêm thức ăn như vậy trong vòng 2 tuần mà năng suất sữa không tăng thì không nên cho ăn thêm nữa.
Nguyên tắc kết hợp khẩu phần ăn:
– Căn cứ vào thể trọng của dê mẹ và năng suất sữa hằng ngày.
– Tận dụng nguồn thức ăn có sẵn ở địa phương để giảm giá thành nhưng phải đảm bảo đủ tiêu chuẩn và đúng tỷ lệ năng lượng, protein trong khẩu phần.
– Để kích thích tối đa khẩu vị của dê cần dùng nhiều loại thức ăn bổ sung cho nhau.
Theo kinh nghiệm nuôi Dê Sữa: Đối với loại Dê có thể trọng trung bình 40 kg, mỗi ngày cho 2 kg sữa và được chăn thả 5 – 6 giờ trên đồng cỏ tự nhiên, khi về chuồng cần cho ăn thêm mỗi con 1,5 kg cây keo dậu tươi hoặc cỏ họ đậu và 0,5 kg thức ăn hỗn hợp. Nếu cho Dê Sữa ăn urê thì không được vượt mức 1% trọng lượng khẩu phần (tính theo vật chất khô) và không nhiều hơn 1/3 tổng số protein. Nên cho dê ăn rỉ đường theo mức 5% trọng lượng thức ăn phối hợp. Nếu cho Dê ăn cỏ khô họ đậu, thì bổ sung thêm thức ăn hỗn hợp có 14% protein và phốtpho dạng mononatri photphat. Nếu cho dê ăn cỏ khô họ Hòa Thảo, thì bổ sung thêm thức ăn hỗn hợp có 16 – 18% protein. Nhất thiết phải cho Dê Sữa ăn thêm canxi, phốtpho, muối ăn và iốt…
Phòng bệnh
Phòng bệnh bằng vaccine có vai trò rất quan trọng trong chăn nuôi gia súc, gia cầm nói chung và chăn nuôi Dê nói riêng.
Người chăn nuôi cần thực hiện tiêm phòng nghiêm ngặt một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho đàn dê: Bệnh Lở Mồm Long Móng, Bệnh Tụ Huyết Trùng, Bệnh Đậu Dê..
Vệ sinh sát trùng bầu vú trước và sau khi vắt sữa để hạn chế viêm vú, tránh làm Dê bị stress lúc vắt sữa. Tra thuốc kháng sinh phòng viêm vú vào ngày cạn sữa.
Thường xuyên vệ sinh sạch sẽ chuồng trại, cũi lồng. Định kỳ phun thuốc sát trùng xung quanh khu vực chăn nuôi ít nhất 2 lần/tuần. Nếu chuồng có mùi hôi khí thải thì sử dụng men phun khử mùi giúp giảm mùi hôi chuồng, giảm bệnh viêm kết mạc mắt
Thường xuyên vệ sinh máng ăn, máng uống hàng ngày. Thiết bị, dụng cụ và phương tiện phục vụ trong chăn nuôi phải được tiêu độc, khử trùng thường xuyên.
Hàng ngày phải kiểm tra số lượng đàn và tình trạng sức khỏe của từng con.
Thường xuyên kiểm tra ve, ghẻ và giun sán. Tẩy giun định kì 3-4tháng/ lần. Tiêm phòng kí sinh trùng đường máu năm 2 lần.
Đảm bảo cung cấp đủ nguồn nước sạch, không bị ô nhiễm các chất độc hại. Thức ăn cho Dê cũng phải đảm bảo sạch, không có hóa chất độc, không có chứa các loại hormone kích thích sinh trưởng, không có độc tố nấm mốc theo quy định. Kiểm soát nghiêm ngặt lối ra vào khu nuôi, đảm bảo thức ăn và con giống từ cơ sở được xác nhận. Duy trì môi trường nuôi vệ sinh và an toàn để hạn chế khả năng bệnh có thể xâm nhập vào khu nuôi.
Vì sao chúng ta nên chọn Sữa Dê thay cho Sữa Bò?
.png)
